Gerede Çayı’nda Kirlilik Alarmı: Laboratuvar Sonuçları Tehlikeyi Ortaya Koydu
Gerede Çayı Temiz Aksın Platformu (GEÇTAP), 27 Ağustos 2025 tarihinde yaptığı basın açıklamasıyla çaydaki kirliliğin ulaştığı boyutları kamuoyu ile paylaştı. Platformun aktardığına göre, akredite laboratuvarlarda yapılan analizler, çaydaki kirliliğin yasal sınırların katbekat üzerinde olduğunu ortaya koydu.
19 Mart 2025’te yapılan ilk analizde suyun III. sınıf “kirli su” kategorisine düştüğü, çözünmüş oksijen seviyesinin canlı yaşamı için yetersiz hale geldiği belirlendi. 01 Ağustos 2025’te yapılan ikinci analizde ise kirliliğin daha da arttığı rapor edildi. Buna göre:
Toplam Kjeldahl Azotu, yasal sınırın 357 kat üzerinde (536,32 mg/L),
Yağ ve Gres, 130 kat üzerinde (39,10 mg/L),
KOİ (Kimyasal Oksijen İhtiyacı), 10 kat üzerinde (2.568 mg/L),
Askıda Katı Madde, 2 katına yakın (354 mg/L),
Sülfür, 3,5 kat üzerinde (7 mg/L),
Toplam Fosfor, 5 kat üzerinde (10 mg/L) ölçüldü.
İletkenliğin 24.800 µS/cm’ye ulaştığı belirtilirken, bu değerlerin Gerede Çayı’nın “çok kirli su” sınıfına düştüğünü ve neredeyse oksijensiz kaldığını gösterdiği vurgulandı.
GEÇTAP, açıklamasında “Bu tablo sadece Gerede Çayı’nın değil, tüm Filyos Havzası’nın ve Karadeniz’in ölüm fermanıdır” ifadelerine yer verdi. Platform, yetkililerin kamuoyunu yanıltıcı açıklamalar yaptığını savunarak, OSB işletmelerinin arıtmasız deşarjlarının çaydaki kirliliği artırdığını belirtti.
Platform ayrıca, kirliliğe rağmen bazı siyasilerin ve kurum temsilcilerinin halkı suçlayan açıklamalar yaptığını, bunun da bilimsel verilerle çeliştiğini dile getirdi. “Bilimsel raporlar elimizde, halkın yaşadığı gerçekler ortada. Bilim yalan söylemez” denilen açıklamada, talepler ise şu şekilde sıralandı:
Arıtma yapmadan zehir akıtan işletmelerin faaliyetleri derhal durdurulmalı,
Yetersiz arıtma tesisleri yerine uluslararası standartlarda sistemler kurulmalı,
Halkı yanıltan yetkililer görevden alınmalı veya istifa etmeli.
Son olarak GEÇTAP, “Gerede Çayı temiz akana kadar mücadeleyi bırakmayacağız” diyerek açıklamasını sonlandırdı.
